Tập trung phối hợp quản lý, hỗ trợ chuyên môn, nâng cao hiệu quả hoạt động Trạm Y tế

Đầu năm 2026, các Trạm Y tế được chuyển về UBND xã, phường quản lý nên được sự hỗ trợ về chuyên môn của Sở Y tế và các đơn vị trực thuộc ngành y tế.

Hiện 99 Trạm Y tế đã được chuyển về UBND các xã, phường quản lý. Cùng với bàn giao về tổ chức và tài sản, ngành Y tế xác định nhiệm vụ quan trọng là duy trì hỗ trợ về chuyên môn, nhân lực và kỹ thuật, giúp các Trạm Y tế không bị gián đoạn hoạt động trong quá trình chuyển đổi mô hình. Qua rà soát, 86/99 Trạm Y tế có từ 4 - 5 bác sĩ trở lên, đáp ứng chỉ tiêu tối thiểu theo Nghị quyết số 72-NQ/TW; 37 Trạm có từ 6 - 9 bác sĩ và 4 Trạm có từ 10 bác sĩ trở lên. Tuy nhiên, giữa các địa bàn vẫn còn sự khác biệt về nhân lực và điều kiện hoạt động. Vì vậy, Sở Y tế đã chỉ đạo 16 bệnh viện đa khoa tiếp tục hỗ trợ các Trạm Y tế, nhất là về bác sĩ, dược sĩ và kế toán; đồng thời tham mưu phân công 21 bệnh viện đa khoa, chuyên khoa hỗ trợ 99 Trạm Y tế trong triển khai khám sức khỏe, khám sàng lọc cho người dân.

Sở Y tế chỉ đạo các Bệnh viện đa khoa, chuyên khoa trên địa bàn hỗ trợ tối đa về nhân lực, vật lực, chuyên môn cho các Trạm Y tế duy trì hoạt động.

Đặc biệt, Sở Y tế cũng thành lập 6 tổ công tác do các Phó Giám đốc Sở trực tiếp làm trưởng đoàn, thường xuyên làm việc với cơ sở để nắm bắt tình hình, chỉ đạo, hỗ trợ, hướng dẫn và kiểm tra chuyên môn, nghiệp vụ. Các tổ công tác đồng thời tổng hợp khó khăn, vướng mắc; rà soát nhu cầu nhân lực, cơ sở vật chất, trang thiết bị và đề xuất giải pháp tháo gỡ. Nhiệm vụ trọng tâm của các đoàn công tác là chỉ đạo, hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra tiến độ và chất lượng khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân tại các Trạm Y tế. Thông qua cơ chế này, Sở Y tế huy động nguồn lực từ các bệnh viện, đơn vị chuyên ngành để hỗ trợ tuyến cơ sở, nhất là ở những địa bàn còn thiếu nhân lực hoặc cần tăng cường năng lực chuyên môn. Việc hỗ trợ Trạm Y tế được đặt trên cơ sở nhu cầu thực tế của từng địa bàn. Sở Y tế đề nghị UBND các xã, phường và Trạm Y tế rà soát, đề xuất nhu cầu nhân lực hỗ trợ chuyên môn. Trên cơ sở tổng hợp, thẩm định, những trường hợp phù hợp với yêu cầu chuyên môn và điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị sẽ được xem xét bố trí, điều động nhân lực tăng cường.

Các đoàn công tác do các Phó Giám đốc Sở Y tế trực tiếp đến Trạm Y tế nắm bắt tình hình, chỉ đạo, hỗ trợ, hướng dẫn và kiểm tra chuyên môn, nghiệp vụ.

Cùng với nhân lực, cơ sở vật chất và trang thiết bị là điều kiện quan trọng để Trạm Y tế thực hiện nhiệm vụ. Định hướng của thành phố là đầu tư các thiết bị y tế cơ bản, thiết yếu, đồng bộ với cơ sở hạ tầng và nguồn nhân lực; phấn đấu đến năm 2030, 100% Trạm Y tế có đủ danh mục thiết bị theo quy định. Sở Y tế tiếp tục phối hợp với UBND các xã, phường rà soát nhu cầu, hướng dẫn chuyên môn trong quy hoạch, đầu tư, cải tạo, sửa chữa, bảo đảm thiết bị sau đầu tư có thể khai thác hiệu quả. Nguyên tắc đặt ra là đầu tư phải gắn với nhân lực có khả năng sử dụng, cơ sở vật chất và danh mục kỹ thuật được phê duyệt. Đây là điều kiện để nguồn lực đầu tư thực sự chuyển hóa thành năng lực cung cấp dịch vụ y tế cho người dân tại địa bàn.

Các Trạm Y tế cơ bản đã có đủ số lượng bác sĩ tối thiểu và đang tiếp tục được bổ sung nhân lực làm công tác y tế cơ sở.

Trong hoạt động chuyên môn, mối liên kết giữa Trạm Y tế và bệnh viện tuyến trên tiếp tục được củng cố thông qua đào tạo, hướng dẫn kỹ thuật, hội chẩn, hỗ trợ chuyển tuyến và tiếp nhận những trường hợp cần khám chuyên sâu. Qua đó, các vấn đề vượt quá khả năng chuyên môn của tuyến cơ sở được kết nối với tuyến trên, đồng thời nâng cao chất lượng khám, sàng lọc ngay tại Trạm Y tế. Điều này được thể hiện rõ trong chương trình khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân. Các Trạm Y tế phối hợp với chính quyền địa phương rà soát, lập danh sách, xây dựng lịch khám phù hợp; các bệnh viện đa khoa, chuyên khoa hỗ trợ chuyên môn. Qua kiểm tra tại 24 xã, phường và 18 bệnh viện, Sở Y tế tập trung đánh giá không chỉ số lượng người được khám mà cả chất lượng khám, phát hiện yếu tố nguy cơ, tư vấn, chuyển tuyến và quản lý sau khám. Kết quả khám từng bước được cập nhật vào hệ thống thông tin y tế và Sổ sức khỏe điện tử, tạo cơ sở cho việc theo dõi sức khỏe thường xuyên.

Hoạt động y tế dự phòng tại các Trạm Y tế bảo đảm phương châm “4 tại chỗ”, chuẩn bị thuốc, hóa chất, vật tư và phương án xử lý khi có dịch

Bên cạnh khám chữa bệnh, Trạm Y tế giữ vai trò quan trọng trong phòng, chống dịch bệnh và chăm sóc sức khỏe cộng đồng. Sở Y tế chỉ đạo CDC hướng dẫn chuyên môn, giám sát dịch tễ; phối hợp với UBND xã, phường bảo đảm phương châm “4 tại chỗ”, chuẩn bị thuốc, hóa chất, vật tư và phương án xử lý khi có dịch. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý tiêm chủng, giám sát dịch bệnh và cảnh báo sớm cũng được tăng cường.

Trong mô hình quản lý mới, nâng cao hiệu quả hoạt động của Trạm Y tế đòi hỏi sự phối hợp của nhiều bên. UBND xã, phường chủ động về nguồn lực, cơ sở vật chất và điều kiện hoạt động; ngành Y tế hỗ trợ, hướng dẫn, kiểm tra chuyên môn; các bệnh viện, đơn vị chuyên ngành tham gia hỗ trợ kỹ thuật, nhân lực theo nhu cầu. 6 tổ công tác của Sở Y tế sẽ là đầu mối duy trì sự phối hợp này, thường xuyên nắm bắt tình hình, hướng dẫn, kiểm tra chuyên môn và tổng hợp các khó khăn, vướng mắc để đề xuất giải pháp phù hợp. Qua đó, các vấn đề phát sinh trong hoạt động của Trạm Y tế được nhận diện và xử lý kịp thời theo đúng thẩm quyền.

Mục tiêu không chỉ là bảo đảm các Trạm Y tế hoạt động ổn định sau khi chuyển giao về UBND xã, phường, mà quan trọng hơn là từng bước nâng cao năng lực tuyến cơ sở để người dân tiếp cận các dịch vụ chăm sóc sức khỏe thiết yếu ngay tại nơi sinh sống. Khi cơ chế quản lý được phối hợp chặt chẽ, nguồn lực phân bổ theo nhu cầu và hỗ trợ chuyên môn được duy trì thường xuyên, Trạm Y tế sẽ có điều kiện phát huy tốt hơn vai trò của tuyến y tế gần dân nhất.