Sởi - Rubella

Ngày 15/3/2025, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính ký ban hành Công điện số 23/CĐ-TTg yêu cầu đẩy nhanh tiêm chủng vaccine phòng, chống bệnh Sởi. Công điện nêu: Dịch bệnh Sởi tiếp tục diễn biến phức tạp, một số địa phương vẫn ghi nhận số ca mắc cao. Để nhanh chóng kiểm soát dịch bệnh, không để lây lan, bùng phát trên diện rộng, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ Y tế, các bộ, cơ quan, địa phương tiếp tục thực hiện nghiêm Công điện số 116/CĐ-TTg ngày 14/11/2024 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường công tác phòng, chống bệnh Sởi. Ngành y tế bảo đảm đủ vaccine phòng bệnh, cấp phát kịp thời cho các địa phương, đẩy nhanh tiến độ chiến dịch tiêm chủng vaccine phòng, chống bệnh Sởi, kết thúc chiến dịch chậm nhất trong ngày 31/3/2025. Các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có kế hoạch tổ chức chiến dịch tiêm vaccine phòng bệnh Sởi theo hướng dẫn của Bộ Y tế, không để bùng phát dịch Sởi trong thời gian tới. Người dân cần chủ động thực hiện các biện pháp phòng, chống bệnh Sởi và đưa trẻ đi tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch theo hướng dẫn của ngành Y tế…

Chủ động đưa trẻ từ 9 tháng - 2 tuổi chưa tiêm hoặc tiêm chưa đủ 2 mũi vaccine phòng bệnh sởi đi tiêm đầy đủ, đúng lịch. Các nhóm tuổi khác (6-9 tháng, 1-10 tuổi) tham gia chiến dịch tiêm vaccine phòng, chống bệnh sởi theo hướng dẫn của Bộ Y tế.

Không cho trẻ đến gần, tiếp xúc với các trẻ nghi mắc bệnh sởi. Thường xuyên rửa tay bằng xà phòng khi chăm sóc trẻ. Đeo khẩu trang nơi đông người. Đó là những cách phòng chống bệnh sởi theo khuyến cáo của Bộ Y tế.

Để phòng chống bệnh sởi cho trẻ, cần lưu ý: Giữ vệ sinh thân thể, mũi, họng, mắt, răng miệng cho trẻ hàng ngày. Đảm bảo dinh dưỡng, giữ ấm cơ thể cho trẻ.

Nhà trẻ, mẫu giáo, trường học nơi tập trung đông trẻ em cần giữ gìn vệ sinh sạch sẽ, thông thoáng và đủ ánh sáng. Thường xuyên khử trùng đồ chơi, dụng cụ học tập và phòng học bằng các chất sát khuẩn thông thường.

Khi phát hiện có các dấu hiệu nghi ngờ mắc bệnh sởi (sốt, ho, chảy nước mũi, phát ban), cần sớm cách ly và đưa trẻ đến các cơ sở y tế gần nhất để được thăm khám, tư vấn điều trị kịp thời.

Hiện nay, bệnh sởi đã ghi nhận nhiều trường hợp là người trưởng thành mắc bệnh, có diễn biến nặng và có trường hợp tử vong. Để tăng cường công tác phòng, chống dịch bệnh sởi nhằm hạn chế các trường hợp nặng tử vong, Bộ Y tế khuyến cáo phòng, chống bệnh sởi với nhóm có nguy cơ cao diễn biến nặng liên quan đến sởi. Cụ thể: Với người có nguy cơ cao (người có bệnh phổi mạn tính, tiểu đường, cao huyết áp, người trên 50 tuổi), nhất là những người không rõ tiền sử tiêm chủng và chưa từng mắc sởi nên chủ động tiêm vaccine phòng sởi. Người có nguy cơ cao khi xuất hiện những triệu chứng của bệnh sởi như sốt, ho, chảy nước mũi, phát ban cần phải đến ngay các cơ sở y tế để được thăm khám, tư vấn điều trị kịp thời, hạn chế biến chứng nặng của bệnh. Hạn chế tiếp xúc với những trường hợp mắc sởi hoặc nghi mắc sởi, nếu bắt buộc phải tiếp xúc cần mang khẩu trang và vệ sinh tay sau khi tiếp xúc với người bệnh. Tăng cường vệ sinh thân thể, mũi họng, giữ ấm, nâng cao thể trạng để tăng cường sức đề kháng phòng bệnh sởi. Thực hiện tốt vệ sinh môi trường, giữ thông thoáng môi trường nơi làm việc, học tập, sinh hoạt; vệ sinh thường xuyên các bề mặt nơi ở, sinh hoạt, làm việc, học tập.

Trong tuần 16 (từ 12/04/2025 đến 17/04/2025), cả nước ghi nhận 4.122 trường hợp nghi Sởi, giảm 8,8% so với tuần trước (4.519 trường hợp) và ghi nhận 02 trường hợp tử vong liên quan đến Sởi, trong đó một trường hợp đang điều trị ung thư, có nhiều bệnh nền và một trường hợp trẻ nhập viện muộn sau 3 ngày. Tính từ đầu năm 2025 đến nay, cả nước ghi nhận rải rác 76.312 trường hợp nghi Sởi tại 63 tỉnh, thành phố, trong đó có 8.614 trường hợp dương tính.

Độ tuổi mắc bệnh sởi đã bắt đầu có sự thay đổi theo nhóm tuổi sau thời điểm hạn kết thúc chiến dịch tiêm vaccine phòng, chống bệnh sởi. So với 3 tháng đầu năm 2025, nhóm từ trên 1 tuổi đến 10 tuổi (chiếm 61%) đã giảm 6%; giảm nhẹ ở nhóm dưới 1 tuổi (chiếm 2,7%), giảm 0,4% (bao gồm cả nhóm trẻ dưới 6 tháng tuổi không có chỉ định tiêm vaccine sởi); nhóm trên 10 tuổi (chiếm 35,9%) tăng 6,4% (Nhóm trên 10 tuổi: 11-15 tuổi chiếm 19,2%, và nhóm trên 16 tuổi chiếm 16,7%). Đến hết ngày 17/4/2025, có 52/54 tỉnh đạt tỷ lệ tiêm trên 95% (đạt chỉ tiêu theo kế hoạch); 2/54 tỉnh tỷ lệ tiêm cao từ 90-95%.

Chiến dịch tiêm vaccine sởi được triển khai mạnh mẽ, với kết quả khả quan. Theo đó, đợt 1 đã tiêm cho 95,5% đối tượng, đợt 2 (tính đến 7/4/2025) đã tiêm cho 96% đối tượng. Trong tuần 15 (từ 5 đến 11/4/2025), cả nước ghi nhận 4.519 trường hợp nghi sởi, giảm 6,3% so với tuần trước (4.822 trường hợp). Số ca mắc có xu hướng tăng từ tuần 9, chững lại ở tuần 14 và giảm ở tuần 15.

Bộ Y tế vừa ban hành kế hoạch triển khai chiến dịch tiêm chủng vaccine phòng, chống dịch Sởi năm 2025 đợt 2. Chiến dịch được triển khai tại 54 tỉnh, thành phố (trừ 9 tỉnh, thành phố gồm TP Hồ Chí Minh, Hà Nội, Cà Mau, Kon Tum, Long An, Sóc Trăng, Bến Tre, Kiên Giang, Bạc Liêu đã hoàn thành chiến dịch) cho trẻ từ đủ 6 tháng đến dưới 9 tháng tuổi, trẻ từ 1 đến 10 tuổi chưa được tiêm đủ mũi vaccine chứa thành phần sởi theo quy định với mục tiêu bao phủ từ 95% trở lên.

Triển khai công điện của Thủ tướng Chính phủ, chỉ đạo của Bộ Y tế, các tỉnh, thành phố đã đăng ký kết thúc chiến dịch tiêm vaccine phòng bệnh sởi vào ngày 31/3/2025. Dù đã nỗ lực triển khai thực hiện "đi từng ngõ, gõ từng nhà, rà từng đối tượng", đa dạng hóa truyền thông để người dân đưa con, em đi tiêm chủng vaccine phòng bệnh sởi, nhưng trên thực tế quá trình triển khai chiến dịch vẫn có những khó khăn như: cán bộ y tế, cán bộ khu dân cư đã mời nhiều lần nhưng vì nhiều lý do có gia đình vẫn chưa đưa con, em đi tiêm, hoặc nhiều trẻ đến điểm tiêm nhưng không đảm bảo điều kiện để tiêm chủng... khiến tỷ lệ tiêm chủng chưa đạt mức cao. Vì vậy, nhiều địa phương đang tiếp tục tổng hợp số liệu và dự kiến triển khai tiêm vét trong đầu tháng 4/2025.

Bệnh sởi đang có xu hướng gia tăng và lây lan nhanh chóng tại nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước. Hiện nay, trung bình mỗi ngày, Bệnh viện Nhi Trung ương tiếp nhận khám, sàng lọc cho khoảng từ 70-90 ca mắc sởi; có ngày cao điểm đến hơn 100 bệnh nhân/ngày. Các địa phương đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp để kiểm soát dịch. Tiêm chủng là biện pháp tốt nhất để phòng bệnh. Do vậy, cha mẹ cần đưa con đi tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch và biết cách chăm sóc, theo dõi trẻ sau tiêm chủng. Đặc biệt, phụ nữ đang có kế hoạch sinh con nên tiêm phòng vaccine sởi trước 3 tháng. Khi bị bệnh sởi, người dân không nên tự ý mua thuốc điều trị vì nếu không đúng cách có thể làm bệnh trở nặng, dễ bị nhiều biến chứng. Bệnh sởi đang có xu hướng gia tăng và lây lan nhanh chóng tại nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước. Các địa phương đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp để kiểm soát dịch.

Từ đầu năm 2025 đến 20/3/2025, cả nước ghi nhận rải rác 42.488 trường hợp nghi sởi tại 63 tỉnh, thành phố, trong đó có 4.027 trường hợp dương tính với sởi tại 62 tỉnh, thành phố; 05 trường hợp tử vong liên quan đến sởi tại TP. Hồ Chí Minh (02), Đồng Nai (01), Bình Dương (01) và Bình Phước (1); số mắc tăng cao so với cùng kỳ năm 2024 (111 trường hợp). Số trường hợp nghi sởi ghi nhận cao nhất tại khu vực miền Nam (54,9%), miền Trung (20%), miền Bắc (16,4%), Tây Nguyên (8,7%).

Tính từ đầu năm 2025 đến 20/3/2025, 17/17 tỉnh, thành phố đã ban hành kế hoạch tiêm vaccine sởi cho trẻ từ 1-10 tuổi, 125.795/210.573 trẻ 1-10 tuổi đã được tiêm chủng, đạt 59,7%. 25/25 tỉnh, thành phố đã ban hành Kế hoạch tiêm cho trẻ 06-09 tháng tuổi, 38.774/129.009 trẻ 06-09 tháng tuổi được tiêm chủng tại 24/25 địa phương, đạt 30,1%.

Bộ Y tế vừa ban hành Quyết định số 905/QĐ-BYT phê duyệt triển khai Kế hoạch tiêm chủng vaccine phòng, chống dịch sởi năm 2025 đợt 2 tại 54 tỉnh, thành phố; đồng thời tổ chức triển khai tiêm bù mũi cho trẻ chưa được tiêm đủ mũi vaccine chứa thành phần sởi. Cụ thể, trẻ từ đủ 6 tháng đến dưới 9 tháng tuổi sẽ được tiêm 1 mũi vaccine sởi. Ngoài ra, trẻ từ 6-10 tuổi chưa tiêm chủng hoặc chưa tiêm chủng đủ mũi vaccine chứa thành phần sởi sẽ được tiêm 1 mũi vaccine chứa thành phần sởi. Còn với trẻ từ 1-5 tuổi chưa được tiêm đủ mũi vaccine chứa thành phần sởi thì được tiêm bù mũi (sử dụng vaccine chứa thành phần sởi trong Chương trình tiêm chủng mở rộng theo kế hoạch tiêm chủng mở rộng năm 2025).