Quản lý sức khỏe người lao động: Nhìn từ khoảng trống dữ liệu sau khám

Theo số liệu của Sở Nội vụ thành phố Bắc Ninh, hiện toàn thành phố có khoảng 39.800 doanh nghiệp đang hoạt động, với khoảng 830.000 người lao động; riêng các khu công nghiệp có khoảng 570.000 lao động. Quy mô này cho thấy người lao động chiếm một bộ phận rất lớn trong dân số, đồng thời đặt ra yêu cầu không nhỏ đối với công tác quản lý sức khỏe, nhất là trong bối cảnh thành phố đang đẩy mạnh chuyển đổi số và xây dựng hệ thống hồ sơ sức khỏe điện tử.

Đối với mỗi người lao động, một lần khám sức khỏe có thể tạo ra nhiều thông tin về thể trạng, bệnh lý, các yếu tố nguy cơ và những vấn đề cần tiếp tục theo dõi. Nếu những thông tin này được cập nhật đầy đủ và liên thông, kết quả của các lần khám có thể bổ sung cho nhau, giúp hình thành lịch sử sức khỏe tương đối liên tục của mỗi người. Ngược lại, nếu dữ liệu chỉ dừng lại ở hồ sơ của doanh nghiệp hoặc cơ sở khám bệnh, giá trị của thông tin sau khám sẽ bị giới hạn trong phạm vi của một lần khám, một đơn vị và một thời điểm.

Thực tế quản lý của ngành Y tế cho thấy quy mô dữ liệu cần xử lý là rất lớn. Trong số 2.396 doanh nghiệp thuộc phạm vi ngành Y tế đang quản lý, mới có 485 doanh nghiệp thực hiện khám sức khỏe định kỳ cho người lao động, với 306.174 người đã được khám. Tuy nhiên, kết quả khám của những người lao động này chưa được nhập dữ liệu để đẩy lên hệ thống hồ sơ sức khỏe điện tử.

Con số hơn 306.000 người đã được khám nhưng dữ liệu chưa được cập nhật cho thấy một vấn đề đáng lưu ý: nguồn dữ liệu sức khỏe đã được tạo ra nhưng chưa trở thành dữ liệu phục vụ quản lý sức khỏe trên hệ thống điện tử. Đây không đơn thuần là câu chuyện về một khâu nhập liệu còn chậm, mà liên quan trực tiếp đến khả năng tiếp tục sử dụng thông tin sức khỏe sau khi cuộc khám kết thúc.

Điểm đáng nói ở đây là khám sức khỏe định kỳ vốn không phải một hoạt động độc lập. Mỗi lần khám có thể cung cấp thêm một “mảnh ghép” về tình trạng sức khỏe của người lao động. Khi các mảnh ghép đó được cập nhật theo thời gian, chúng có thể giúp nhận diện sự thay đổi về sức khỏe, những vấn đề cần lưu ý và nhu cầu chăm sóc tiếp theo. Vì vậy, việc cập nhật kết quả khám vào hồ sơ sức khỏe điện tử có ý nghĩa ở chính khả năng biến những thông tin riêng lẻ thành một quá trình theo dõi sức khỏe liên tục.

Ông Lê Tiến Cương, Phó Giám đốc Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Bắc Ninh cho biết, một trong những khó khăn hiện nay là kết quả khám sức khỏe của người lao động được hình thành tại nhiều cơ sở khám bệnh, với nhiều phương thức quản lý khác nhau. Cùng với đó là yêu cầu đồng bộ thông tin giữa dữ liệu của doanh nghiệp, dữ liệu người lao động và kết quả khám sức khỏe. Khi các nguồn dữ liệu này chưa được kết nối, đối chiếu đầy đủ, sẽ hình thành khoảng trống trong cả chuỗi quản lý, từ tổ chức khám, lưu trữ kết quả đến cập nhật và sử dụng thông tin sức khỏe sau khám.

Khoảng trống này cũng cho thấy việc quản lý sức khỏe người lao động không thể chỉ được nhìn từ số lượng người đã tham gia khám. Một cuộc khám chỉ thực sự tạo ra giá trị lâu dài khi kết quả của nó được lưu giữ, cập nhật và có thể tiếp tục được sử dụng trong quá trình chăm sóc sức khỏe. Nếu dữ liệu không được kết nối, mỗi lần khám có nguy cơ trở thành một thông tin rời rạc, trong khi những thay đổi về sức khỏe của người lao động qua thời gian khó được theo dõi một cách đầy đủ.

Vấn đề càng trở nên rõ hơn khi đặt trong bối cảnh lực lượng lao động của thành phố Bắc Ninh đông, tập trung tại nhiều doanh nghiệp, khu công nghiệp và có sự biến động về nơi làm việc. Một người lao động có thể được khám sức khỏe tại doanh nghiệp này ở thời điểm này, nhưng những thông tin đó sẽ khó phát huy đầy đủ giá trị trong quá trình chăm sóc sức khỏe về sau nếu không được đưa vào hồ sơ sức khỏe điện tử và kết nối với hệ thống dữ liệu y tế.

Từ góc độ quản lý, đây là khoảng trống cần được nhìn nhận không chỉ như một vấn đề về dữ liệu, mà là một mắt xích còn thiếu trong quá trình quản lý sức khỏe người lao động. Bởi phía sau mỗi kết quả khám là thông tin về sức khỏe của một con người; nếu thông tin đó được cập nhật đầy đủ, nó có thể trở thành cơ sở cho những lần theo dõi, tư vấn và chăm sóc sức khỏe tiếp theo.

Phó Giám đốc Sở Y tế thành phố Bắc Ninh Từ Quốc Hiệu cho rằng, điều quan trọng là kết quả của cuộc khám phải được tiếp tục “đi cùng” người lao động trong quá trình chăm sóc sức khỏe. Khi dữ liệu được cập nhật đầy đủ, một lần khám không còn là điểm kết thúc của một quy trình, mà trở thành một phần trong lịch sử sức khỏe, có thể được sử dụng cho những lần theo dõi và chăm sóc tiếp theo. Theo đó, ngành Y tế đã, đang và sẽ tập trung triển khai các hoạt động nhằm tháo gỡ những điểm nghẽn trong quản lý, cập nhật và liên thông dữ liệu, từ hoàn thiện việc cập nhật kết quả các cuộc khám đã thực hiện đến tăng cường kết nối, đồng bộ dữ liệu giữa các hệ thống, qua đó giúp hoạt động khám sức khỏe người lao động và quản lý thông tin sau khám đạt hiệu quả hơn.

Từ thực tế hơn 306 nghìn người đã được khám nhưng kết quả chưa được cập nhật lên hệ thống hồ sơ sức khỏe điện tử có thể thấy, yêu cầu đặt ra hiện nay không chỉ là bảo đảm người lao động được khám sức khỏe định kỳ, mà còn phải bảo đảm thông tin thu được sau mỗi cuộc khám không bị “đứt đoạn”. Chỉ khi dữ liệu được cập nhật và kết nối đầy đủ, hoạt động khám sức khỏe mới thực sự trở thành một phần của quá trình quản lý sức khỏe liên tục, thay vì kết thúc cùng thời điểm người lao động rời khỏi cơ sở khám bệnh