Một số hiểu biết về bệnh điếc nghề nghiệp
Bệnh điếc nghề nghiệp (ĐNN) là bệnh lý phổ biến nhất trong nhóm các bệnh Nghề nghiệp.
Bệnh do tiếp xúc với tiếng ồn có cường độ cao, kéo dài trên mức gây hạị trong quá trình lao động. Bệnh tiến triển chậm, từ từ và không hồi phục.
1. Nguyên nhân:
Tất cả các ngành, nghề, công việc có phát sinh ra tiếng ồn lớn, liên tục, kéo dài đều có thể mắc bệnh ĐNN như: Làm việc tại sân bay; Luyện, cán thép; Khai khoáng, mỏ; Dệt, may; Xây dựng; Cơ khí; Huấn luyện bắn súng; Bộ đội tăng, thiết giáp, pháo binh…
2. Triệu chứng lâm sàng
2.1. Điếc cấp tính
Sẩy ra khi tiếp súc với tiếng ồn lớn trên 140 dB, có một số biểu hiện sau:
- Đau nhiều vùng tai, chảy máu tai;
- Chóng mặt, ù tai, nghe kém, điếc;
- Vị trí tổn thương: màng nhĩ, tai giữa, ốc tai;
- Tổn thương hai tai đồng đều hoặc không đồng đều: phụ thuộc hướng của nguồn ồn;
- Biểu đồ sức nghe: điếc tiếp nhận hoặc hỗn hợp.
2.2. Điếc mạn tính
Điếc nghề nghiệp mạn tính diễn biến chậm, tuy nhiên không có quy luật nhất định về thời gian, nó phụ thuộc vào cường độ tiếng ồn và thời gian tiếp xúc. Diễn biến lâm sàng chia ra các giai đoạn:
* Giai đoạn đầu:
- Đây là giai đoạn thích ứng, xảy ra từ vài tuần đến vài tháng sau khi tiếp xúc với tiếng ồn.
- Bệnh nhân cảm thấy ù tai, cảm giác tức ở 2 tai như bị nút tai, có cảm giác nghe kém vào cuối hay sau giờ lao động, ít chú ý đến
- Toàn thân suy nhược, mệt mỏi, nhức đầu, mất ngủ
- Đo sức nghe sau ngày làm việc: giảm rất giới hạn ở tần số 4000Hz. Khi nghỉ ngơi, thính lực hồi phục hoàn toàn, tần số 4000Hz hồi phục chậm nhất.
* Giai đoạn tiềm tàng:
- Giai đoạn này kéo dài hàng năm. Người bệnh không biết vì các triệu chứng chủ quan và toàn thân qua đi, chỉ cảm thấy hơi trở ngại khi nghe âm nhạc vì nghe kém ở tần số cao.
- Khuyết chữ V rõ rệt, đỉnh có thể tới 50-60dB ở 4000Hz và có thể lan rộng tới các tần số 3000-6000Hz.
- Ở thời kỳ này, đo sức nghe đơn âm là cách phát hiện hàng loạt tốt và sớm.
* Giai đoạn rõ rệt:
- Ở giai đoạn này tiếng nói to cũng khó nghe.
- Bệnh nhân ù tai thường xuyên, nói chuyện khó khăn.
- Đo sức nghe: giảm sức nghe ở các tần số.
- Thính trường thu hẹp, không những ngưỡng nghe tăng cao mà ngưỡng đau còn hạ thấp xuống.
3. Biện pháp dự phòng
* Biện pháp kỹ thuật công nghệ
- Cải tiến công nghệ máy móc, thay thế vật liệu ít gây ồn
- Giảm tốc độ chuyển động, đệm bằng cao su, chất đàn hồi dùng lò so...
* Biện pháp kỹ thuật vệ sinh
- Cách ly nguồn ồn bằng điều khiển từ xa, bằng tường chắn hoặc bọc kín nguồn gây ồn
- Dùng các vật liệu xốp rỗng như len, thủy tinh, dạ, sợi gỗ, để hấp thu tiếng ồn
* Biện pháp phòng hộ cá nhân
- Nút tai: bằng sáp, bông, cao su xốp, chất dẻo..
- Chụp tai: dùng 2 chụp tai hoặc mũ chụp vùng đầu
- Bố trí nghỉ ngơi xen kẽ hợp lý: lao động 1 giờ nghỉ 15 phút hoặc lao động 2 giờ nghỉ 30 phút
* Biện pháp y tế
- Khám tuyển: không tuyển những người bị bệnh tim mạch, cao huyết áp, những người bị bệnh về thính lực vào làm việc ở những nơi có tiếng ồn.
- Khám sức khỏe định kỳ, khám phát hiện bệnh điếc nghề nghiệp: phát hiện sớm hiện tượng giảm thính lực để có biện pháp phòng hộ thích đáng, hoặc cho ngừng tiếp xúc tạm thời, hoặc chuyển vị trí việc làm...
- Tổ chức giáo dục, tuyên truyền: Nâng cao hiểu biết của công nhân về tác hại của tiếng ồn và bệnh điếc nghề nghiệp để họ có ý thức tự giác thực hiện tốt công tác phòng chống bệnh nghề nghiệp và an toàn vệ sinh lao động.
- Định kỳ đo tiếng ồn tại khu vực sản xuất để phát hiện kịp thời những khu vực có tiếng ồn vượt tiêu chuẩn cho phép.
BS Biện Xuân Khởi
Khoa Bệnh nghề nhiệp
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Theo Thông tư số 15/2016/TT-BYT ngày 15 tháng 5 năm 2016 của Bộ trưởng Bộ Y tế
Tài liệu đào tạo chứng chỉ Bệnh nghề nghiệp viện sức khỏe nghề nghiệp và môi trường năm 2019.
Chia sẻ qua
Đánh giá
Ngô văn sản
Đăng vào 21/05/2025 07:58